Wiedząc jak trudne jest ocenianie pracowników należy odpowiednio wprowadzić system oceniania. Należy system oceniania poprzedzić odpowiednimi programami szkoleniowymi. Przygotowując system ocen należy uwzględnić zarówno merytoryczne( przeszkolenie oceniających; pozyskanie oceny ekspertów z zewnątrz), psychologiczne( zapoznanie pracowników z celami zasadami i metodami oceny; wyjaśnienie pracownikom, że szczegółowe oceny pracowników będą utajnione oraz, że przyniosą realne korzyści organizacji ale i samym ocenianym) jak i organizacyjne( przygotowanie arkuszy ocen, ustalenie terminów i miejsc oceny, opracowanie szczegółowego harmonogramu ocen) problemy. Podstawę systemu ocen okresowych stanowić powinny jednoznaczne określone zasady. Najważniejsze z nich to:
- zasada celowości – system ocen musi być powiązany ze strategią rozwojową firmy
- zasada użyteczności- system ocen powinien umożliwiać podejmowanie racjonalnych decyzji dotyczących polityki szkoleniowej, wynagrodzeń, kształtowania kariery, awansów, przeniesień
- zasada powszechności- ocenie należy poddawać wszystkich pracowników firmy. System ocenienia będzie spełniał swoje funkcje, gdy będzie dotyczyć osób zatrudnionych na każdym stanowisku pracy.
- zasada systematyczności- szkodliwe jest ocenianie pracowników na „jednorazowych” akcjach. Ocenianie powinno mieć stały i cykliczny charakter
- zasada ciągłości – dokonywanie oceny powinno być ściśle powiązane z analizą wyników z poprzedniego okresu.
- zasada adekwatności- kryteria oceny muszą być dopasowane zarówno do specyfiki firmy jak i do specyfiki stanowiska pracy
- zasada jednolitości – system ocen powinien umożliwić standaryzację i porównywanie wyników zarówno w czasie jak i w odniesieniu do poszczególnych grup pracowników.
- zasada prostoty – zasady musza być jasne i zrozumiałe dla osób oceniających jak i dla ocenianych
- zasada jawności- wszystkie elementy musza być znane dla bezpośrednio ocenianych
- zasada elastyczności- oceniający powinien mieć prawo uwzględniania czynników i okoliczności dodatkowych, wykraczających poza procedury.
ORGANIZACJE W RÓŻNYCH SYTUACJACH
Organizacja jak każdy twór znajduje się albo w otoczeniu zewnętrznym albo wewnętrznym. Zewnętrzne otoczenie organizacji można jeszcze dodatkowo podzielić na ogólne albo celowe. Otoczenie zewnętrzne ogólne obejmuje wymiary i siły, które mają wpływ na jej działanie. Do takich wymiarów należą:
- ekonomiczny – kondycja systemu ekonomicznego w którym dana organizacja działa
- techniczny – dostępne metody pozwalające przekształcić zasoby wprdukty lub usługi
- socjokulturowy – są to zachowania, nawyki, zwyczaje społeczeństwa, w którym dana organizacja funkcjonuje
- prawno – polityczny – państwowa regulacja działalności gospodarczej
- międzykulturowy – zakres w jakiej organizacja uczestniczy w działalności gospodarczej w innych krajach..
Otoczenie zewnętrzne celowe – składa się z kilku organizacji czy też grup , które mogą wpłynąć na działalność organizacji z zewnątrz. Mogą to być:
Konkurenci - organizacje, które konkurują o takie same zasoby – Coca Cola i Pepsi
Klienci – każdy kto placi za nabycie usługi lub towatu,...
STOUNKI ORGANIZACJI A OTOCZENIA
W psychologii organizacji i zarządzania zauważa się zarówno różne rekacje otoczenia na organizacje jak i organizacji na otoczenie.
Najpierw rozpatrzmy jak otoczenie wpływa na organizację.
1. Otoczenie może reagować biorąc pod uwagę dwa czynniki – zmienność i jednorodność otoczenia. Może wtedy organizacja wykazywać cztery rodzaje zachowań:
- małą niepewność – np nowi producenci artykułów spożywczych (stabilne otoczenie oraz prasty stopień jednoznaczności)
- umiarkowaną niepewność – mogą się takiej reakcji obawiać wytwórcy odzieży(dynamicznie zmienia się otoczenie ale prosty stopień jednoznaczności) lub twórcy znanych samochodów (złożony stopień jednoznaczności ale stabilne otoczenie)
- duża niepewność – firmy informatyczne( dynamicznie zmienia się otoczenie oraz złożone są stopnie jednoznaczności)
2. Siły konkurencyjne – Porter sugeruje, by organizacje widziały otoczenie jako pięć sił konkurencji – zagrożenie ze strony nowych konkurentów( łatwość wejścia na rynek lub jej segment nowych konkurentów; próby wymanewrowania rywali( należą do tej samej istoty konkurencyjnych stosunków między dominującymi firmami w branży); zagrożenia substytutami;...
STRUKTURY ORGANIZACYJNE
Struktura organizacyjna może być określana jako układ i wzajemne zależności pomiędzy częściami składowymi oraz stanowiskowymi przedsiębiorstwa. W trakcie budowania struktur napotyka się główne dylematy:
1. Podziału pracy i specjalizacji – chodzi tutaj o uwzględnienie takich aspektów z formy organizacji pracy jak : rotacja zadań; rozszerzanie pracy; wzbogacanie zdań pracy; grupowa pracy
2. Kryteriów grupowania elementów organizacji :
- struktura według funkcji – w jednym dziale grupuje się wszystkich tych, którzy zajmują się jednym rodzajem czynności lub kilkoma zbliżonymi rodzajami czynności (dział marketingu, sprzedaży)
- struktura według produktu – każdy dział odpowiada za określony wyrób lub grupę wyrobów)
- struktura według regionu – w jednym zakładzie grupuje się wszystkie czynności wykonywane przez przedsiębiorstwo w danym regionie- struktura według klienta- firma
sprzedaje wszystkie swoje wyroby określonej kategorii klientów
3. Dotyczący rodzaju struktury – czy płaska, czy smukła – kolejny krok w budowaniu struktury organizacyjnej jest ustalenie sieci stanowisk kierowniczych i ustanowienie stosunków podporządkowania....
TYPY STRUKTUR ORGANIZACYJNYCH
Struktury w organizacji możemy podzielić na:
1. Hierarchiczne (liniowe, funkcjonalne, liniowo – sztabowe)
2. Pośrednie ( dywizjonalne, macierzowe)
3. Organiczne
Struktury hierarchiczne są to proste i stabilne otoczenia, stały podział władzy wysoki stopien sformalizowania. Są to zazwyczaj struktury mniej elastyczne i bardziej stabilne.
Wyróżniamy tutaj trzy typy struktur hierarchicznych:
- liniowe – cechą charakterystyczną takiej struktury jest tzw. jedność rozkazodawstwa. Polega on na tym, że kierownik naczelny daje polecenia kierownikowi pośredniemu, a ten przekazuje polecenia niżej.
- funkcjonalna – odrzuca ona jedność rozkazodawstwa a podporządkuje wykonawców poleceń wielu bezpośrednim przełożonym
- liniowo – sztabowa – łączy ona dwie wyżej opisane struktury. Przywrócona zostaje zasada jedności rozkazodawstwa przy jednoczesnym podziale czynności kierowniczych na podstawowe i pomocnicze. Czynności pomocnicze są grupowane w tzw. sztabach. Minusem tej struktury jest obawa, że więzi funkcjonale mogą zacząć dominować nad więzami służbowymi.
Struktury pośrednie – wyróżniamy:
- macierzowe- stosowana jest w momencie, kiedy chcemy wzmocnić koordynację działań przy zróżnicowanym...