Budując organizację zawsze tworzy się kulturę organizacji. Tworzenie kultury można podzielić na pięć faz:
1. Formowanie założeń kultury- w tej fazie trwa walka o wpływy, znaczenie. Grupy poszukują wlasnej tożsamości, bardzo często tworzą się nieformalni liderzy
2. Rozwój kultury – buduje się wtedy zespoły, subkultury, utożsamiamy się z firmą mówiąc „firma to ja”, „razem zrobimy więcej”
3. Proces tworzenia grupy – jest to etap docierania się grupy. Kultura stabilizuje się, zachowania są oceniane- stosuje się nagrody i kary
4. Dojrzałość – cechuje pełna stabilizacja, kontrola wewnętrzna, koncentracja na utrzymaniu grupy, ale również niechęć do zmian.
5. Formowanie się nowej kultury
Do składników kultury organizacyjnej zalicza się
- Symbolikę – chodzi tutaj zazwyczaj o symbole architektoniczne – architektura firmy, wystrój wnętrz, sposób ubierania się, organizację parkingów
- Sposób komunikowania się – język czyli wspólne wyrażenia, skróty myślowe, wyrazy trudne do zrozumienia przez kogoś z zewnątrz, formuły lingwistyczne, hasła, sposób odnoszenia się do siebie ludzi, sposób przyjmowania klientów
- Mity- anegdoty,opowieści o członkach grupy. Podkreślają to co jest w danej grupie tolerowane, akceptowalne
- Rytuały- sposoby przekazywania treści, witanie się ludzi, przyjmowanie nowych osób do pracy, obchodzenie uroczystości, spędzanie wolnego czasu
- Wartości i normy – przedmioty, stan rzeczy, które ludzie cenią i starają się osiągnąć
- Tabu – sprawy o których nie można w grupie mówić, działania których wykonanie jest niemożliwe.
STOUNKI ORGANIZACJI A OTOCZENIA
W psychologii organizacji i zarządzania zauważa się zarówno różne rekacje otoczenia na organizacje jak i organizacji na otoczenie.
Najpierw rozpatrzmy jak otoczenie wpływa na organizację.
1. Otoczenie może reagować biorąc pod uwagę dwa czynniki – zmienność i jednorodność otoczenia. Może wtedy organizacja wykazywać cztery rodzaje zachowań:
- małą niepewność – np nowi producenci artykułów spożywczych (stabilne otoczenie oraz prasty stopień jednoznaczności)
- umiarkowaną niepewność – mogą się takiej reakcji obawiać wytwórcy odzieży(dynamicznie zmienia się otoczenie ale prosty stopień jednoznaczności) lub twórcy znanych samochodów (złożony stopień jednoznaczności ale stabilne otoczenie)
- duża niepewność – firmy informatyczne( dynamicznie zmienia się otoczenie oraz złożone są stopnie jednoznaczności)
2. Siły konkurencyjne – Porter sugeruje, by organizacje widziały otoczenie jako pięć sił konkurencji – zagrożenie ze strony nowych konkurentów( łatwość wejścia na rynek lub jej segment nowych konkurentów; próby wymanewrowania rywali( należą do tej samej istoty konkurencyjnych stosunków między dominującymi firmami w branży); zagrożenia substytutami;...
STRUKTURY ORGANIZACYJNE
Struktura organizacyjna może być określana jako układ i wzajemne zależności pomiędzy częściami składowymi oraz stanowiskowymi przedsiębiorstwa. W trakcie budowania struktur napotyka się główne dylematy:
1. Podziału pracy i specjalizacji – chodzi tutaj o uwzględnienie takich aspektów z formy organizacji pracy jak : rotacja zadań; rozszerzanie pracy; wzbogacanie zdań pracy; grupowa pracy
2. Kryteriów grupowania elementów organizacji :
- struktura według funkcji – w jednym dziale grupuje się wszystkich tych, którzy zajmują się jednym rodzajem czynności lub kilkoma zbliżonymi rodzajami czynności (dział marketingu, sprzedaży)
- struktura według produktu – każdy dział odpowiada za określony wyrób lub grupę wyrobów)
- struktura według regionu – w jednym zakładzie grupuje się wszystkie czynności wykonywane przez przedsiębiorstwo w danym regionie- struktura według klienta- firma
sprzedaje wszystkie swoje wyroby określonej kategorii klientów
3. Dotyczący rodzaju struktury – czy płaska, czy smukła – kolejny krok w budowaniu struktury organizacyjnej jest ustalenie sieci stanowisk kierowniczych i ustanowienie stosunków podporządkowania....
TYPY STRUKTUR ORGANIZACYJNYCH
Struktury w organizacji możemy podzielić na:
1. Hierarchiczne (liniowe, funkcjonalne, liniowo – sztabowe)
2. Pośrednie ( dywizjonalne, macierzowe)
3. Organiczne
Struktury hierarchiczne są to proste i stabilne otoczenia, stały podział władzy wysoki stopien sformalizowania. Są to zazwyczaj struktury mniej elastyczne i bardziej stabilne.
Wyróżniamy tutaj trzy typy struktur hierarchicznych:
- liniowe – cechą charakterystyczną takiej struktury jest tzw. jedność rozkazodawstwa. Polega on na tym, że kierownik naczelny daje polecenia kierownikowi pośredniemu, a ten przekazuje polecenia niżej.
- funkcjonalna – odrzuca ona jedność rozkazodawstwa a podporządkuje wykonawców poleceń wielu bezpośrednim przełożonym
- liniowo – sztabowa – łączy ona dwie wyżej opisane struktury. Przywrócona zostaje zasada jedności rozkazodawstwa przy jednoczesnym podziale czynności kierowniczych na podstawowe i pomocnicze. Czynności pomocnicze są grupowane w tzw. sztabach. Minusem tej struktury jest obawa, że więzi funkcjonale mogą zacząć dominować nad więzami służbowymi.
Struktury pośrednie – wyróżniamy:
- macierzowe- stosowana jest w momencie, kiedy chcemy wzmocnić koordynację działań przy zróżnicowanym...
NIEFORMALNE STRUKTURY
Każda organizacja poza formalnymi strukturami posiada również nieformalne struktury. Badacze organizacji wprowadzili semantykę i w tej dziedzinie. Początek badań nad nieformalnymi strukturami zapoczątkował E. Mayo, co dało początek budowy szkoły „human relations”.W trakcie badań w zakładach należących do Western Electric Company w Chicago zauważono, że w grupie eksperymentalnej pojawiła się tendencja wzrostu wydajności pracy niezależna od jakichkolwiek fizycznych zmian pracy. Analiza tych zachowań pozwoliła stwierdzić, że powstała grupa o charakterze nieformalnym, która wywiera silną presję na swoich członków poprzez system wypracowanych norm.
Na system oddziaływań nieformalnych składają się:
- stosunki osobiste – komunikowanie się
- subkultury organizacyjne – nieformalne wzory postępowania w ramach zarówno własnych jak i obcych grup
- grupy nieformalne – element pośredniczący pomiędzy człowiekiem a organizacją, wyróżnia je nieformalny charakter przywódca, sankcji czy też celu.
Nieformalne grupy maja swoje struktury. Składają się na nie pewne elementy takie jak:
- struktura roli- zestaw ról i stosunków...